Nikâh Şahidi: Kimler Olabilir, Kaç Kişi, Anne ve Kardeş Olur mu?

Resmî nikâhta en az iki şahit gerekir. Şahit; 18 yaşını doldurmuş (ergin), ayırt etme gücüne sahip ve tanıklık ettiği kişiyi tanıyan herkes olabilir. Kanunda anne, baba ya da kardeşin şahit olmasını yasaklayan bir hüküm yoktur, ama bazı belediyeler anne ve babayı şahit olarak kabul etmiyor. Üst sınır da belediyeye göre değişiyor; örneğin Şişli en fazla dört şahit kabul ediyor. Şahitler nikâh günü geçerli kimlikleriyle gelir ve evlenme kütüğünü imzalar.

Nikâh şahidi kaç kişi olur?

Türk Medeni Kanunu'nun 141. maddesine göre evlenme, evlendirme memurunun ve iki tanığın önünde yapılır. Evlendirme Yönetmeliği'nin 27. maddesi bunu “en az iki tanık” diye yazar. Yani alt sınır ikidir; üst sınırı kanun ya da yönetmelik belirlemez, belediyenin uygulaması belirler.

Dört şahit isteyecekseniz bunu başvuruda evlendirme dairesine sorun. Şahitlerin hepsi deftere yazılacağı için nikâh günü kimlikleriyle hazır olmaları gerekir.

Kimler nikâh şahidi olabilir?

Evlendirme Yönetmeliği'nin 28. maddesi şahitlik için üç şart sayar:

1. Ergin olmak. Erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar. Kanuna göre evlenen kişi de ergin olur; yani evli 17 yaşındaki biri de hukuken ergindir. Belediyelerin çoğu sayfasında doğrudan “18 yaşını doldurmuş” yazar.
2. Ayırt etme gücüne sahip olmak. Yönetmelikteki adıyla mümeyyiz olmak. Memur, ayırt etme gücü olmadığı anlaşılan birini şahit olarak kabul etmez.
3. Tanıklık ettiği kişiyi tanımak. Şahit, evlenen kişinin kimliğinin doğru olduğuna da tanıklık eder. Çifti tanımadığı anlaşılan biri şahit olamaz.

Cinsiyet, medeni hal ya da akrabalık için kanunda ayrı bir şart yoktur. Kadın ya da erkek, evli ya da bekâr herkes bu üç şartı taşıyorsa şahit olabilir.

Anne, baba ya da kardeş nikâh şahidi olabilir mi?

Kanun ve yönetmelik açısından olabilir; ama son sözü evlendirme dairesinin uygulaması söylüyor. Belediyelerin kendi sayfalarında birbirine zıt kurallar görülüyor:

Kardeşi açıkça yasaklayan bir resmî belediye sayfası bulamadık; kısıt koyan belediyeler çoğunlukla yalnız anne ve babayı sayıyor. Yine de anne, baba ya da kardeşinizi şahit yapmayı düşünüyorsanız, nikâhı kıyacak evlendirme dairesine başvuruda sorun ve gerekirse yedek bir şahit belirleyin.

Kimler nikâh şahidi olamaz?

• 18 yaşını doldurmamış ve evlenmemiş, mahkeme kararıyla da ergin kılınmamış kişiler
• Ayırt etme gücü olmadığı anlaşılan kişiler
• Tanıklık ettiği kişiyi tanımadığı anlaşılan kişiler
• Kimliğini yanında getirmeyen kişiler (belediyeler şahitlerin nikâhtan önce kimliğini memura göstermesini şart koşuyor)
• Bazı belediyelerde anne ve baba

Yabancı uyruklu biri şahit olabilir mi?

Yönetmelikte yabancı şahit için ayrı bir hüküm yok, ama birçok belediye kabul etmiyor. Örneğin Avcılar Belediyesi'nin yabancı uyruklulardan istenen 2026 belge listesinde, Türk kimliği yanında olmayanların şahit olarak kabul edilmeyeceği yazıyor. Pasaportla şahitliği açıkça kabul eden bir resmî sayfa bulamadık. Şahidiniz yabancı uyrukluysa evlendirme dairesine önceden sorun.

Nikâh şahidi ne yapar, ne der?

Şahidin törende bir şey söylemesi gerekmez; “evet” diyen evlenecek kişilerdir. Yönetmeliğe göre şahidin görevi şunlardır:

1. Kimliğini gösterir. Belediyeler şahitlerin törenden önce kimliklerini memura göstermesini ve kimlik numarasını bildirmesini istiyor.
2. Cevapları dinler. Memur, çiftin evlenme isteğini iki şahidin de duyduğunu doğruladıktan sonra evlenmeyi açıklar.
3. Evlenme kütüğünü imzalar. Kütük; eşler, şahitler ve memur tarafından imzalanır.

Şahidin üç şeye tanıklık ettiği kabul edilir: tarafların iradelerini serbestçe açıkladığına, evlenenlerin kimliğinin doğru olduğuna ve evlenmenin yapıldığına. Aile cüzdanını memur eşlere verir; şahidin aile cüzdanını imzaladığına dair bir hüküm bulunmuyor.

Nikâh günü şahitler ne zaman gelmeli?

Belediyeler şahitlerin tören saatinden önce hazır olmasını istiyor; bazı ilçe belediyeleri yarım saat önce gelinmesini yazıyor. Kimlik kontrolü ve kayıt için şahitlerin çiftle birlikte, tören saatinden en az 30 dakika önce dairede olmasını öneririz. Bu süreyi şahitlerle davetiye gönderilmeden önce konuşun.

Nikâh şahidi nasıl giyinmeli?

Resmî bir kıyafet kuralı yoktur. Şahitler masada çiftin yanında durduğu ve fotoğraflarda öne çıktığı için şu önerileri dikkate alabilirsiniz:

• Gelinin elbisesiyle karışabilecek beyaz ya da krem tonlardan kaçının.
• Çift bir renk paleti seçtiyse ona uyan, sade bir ton seçin.
• Kadın şahitler için midi elbise ya da şık bir takım, erkek şahitler için takım elbise ya da ceket ve pantolon uygundur.
• İmza atarken eğileceğiniz için kolları rahat kıyafetler seçin.
• Kimliğinizi kolay ulaşılacak bir yerde, örneğin ceket cebinde ya da küçük bir çantada taşıyın.

Nikâhta takım uyumu düşünüyorsanız abiye ve damatlık firmalarına bakabilirsiniz. Nedimeler ile şahitler aynı kişiler olacaksa nedime rehberi de işinize yarar.

Dinî nikâhta şahit kimler olabilir?

Dinî nikâh, resmî nikâhın yerini tutmaz. Türk Medeni Kanunu'nun 143. maddesine göre aile cüzdanı gösterilmeden dinî tören yapılamaz. Dinî nikâhtaki şahitlik için Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu'nun 2017 tarihli cevabına göre:

• En az iki şahit bulunmadan kıyılan nikâh geçerli değildir.
• Şahitlerin Müslüman ve tam ehliyetli olması gerekir.
• Şahitlerin gelin ve damat tarafı diye ayrılması şart değildir.
• Hanefî mezhebine göre bir erkek ve iki kadın şahit yeterlidir; diğer mezhepler iki erkek şahit şart koşar.

Dinî nikâhla ilgili sorularınızı müftülüğe ya da nikâhı kıyacak din görevlisine danışın. Müftülükler 2017'den beri resmî nikâh da kıyabiliyor; bu durumda resmî nikâhın şahit kuralları geçerlidir.

Şahitlerle nikâhtan önce neler konuşulmalı?

• Nikâhın tarihi, saati ve dairenin adresi (başvuru yeri ile tören salonu farklı olabilir)
• Kimliklerinin geçerli olduğu ve yanlarında olacağı
• Kaçta dairede olacakları ve ulaşımı nasıl yapacakları
• Belediyenin anne, baba ya da kardeş şahitlik konusundaki kuralı
• Biri gelemezse yerine kimin şahit olacağı

Başvuru ve belge adımları için nikâh süreci rehberimize, tören akışı için nikâh töreni yazısına bakabilirsiniz. İlçeye özel başvuru bilgisi için Kadıköy, Maltepe, Güngören, Kartal ve Eyüpsultan rehberlerimiz var. DüğünMaster'da İstanbul'daki 30 evlendirme dairesinin profilini evlendirme daireleri sayfasında bulabilirsiniz.

Bilgi kontrolü: 10 Kasım 2026. Kanun ve yönetmelik maddeleri Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel metinlerden, belediye uygulamaları ilgili belediyelerin kendi sayfalarından okundu. Belediye kuralları değişebilir; nikâhınızı kıyacak daireye teyit ettirin.

Kaynaklar

• Türk Medeni Kanunu (4721), madde 11, 141, 142 ve 143
• Evlendirme Yönetmeliği (RG 18921, 7 Kasım 1985; son değişiklik 2 Aralık 2017), madde 27, 28 ve 35
• Beşiktaş, Fatih ve Şişli belediyelerinin nikâh işlemleri sayfaları, 10 Kasım 2026
• Avcılar Belediyesi, 2026 Yılı Yabancı Uyruklulardan İstenen Belgeler
• Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, “Nikâhta şahitliğin hükmü nedir?” (12 Temmuz 2017)